Hvaðan kemur nafnið Mjoll?
Hvaða snjór er átt við þegar app heitir Mjoll?
Mjöll er fornnorrænt orð. Það merkir nýfallinn, lausan snjó sem fellur í logni og liggur kyrr. Orðið er enn notað í íslensku. Nafn appsins er skrifað án ö.
Orð yfir ákveðinn snjó
Í fornmálinu voru mörg orð yfir snjó. Mjöll var eitt þeirra og átti ekki við hvaða snjó sem var. Stóra íslensk-enska orðabókin eftir Cleasby og Guðbrand Vigfússon þýðir það sem „fresh powdery snow“, það er nýfallinn lausasnjór.3
Af orðinu eru önnur orð dregin. Mjallhvítur merkir hvítur eins og nýfallinn snjór.3 Mjallhvít í ævintýrinu ber nafn sem er dregið af sama orði. Mjöll er líka kvenmannsnafn á Íslandi.
Ekki er víst hvort orðið er skylt orðinu mjöl. Orðabókin telur það mögulegt, meira ekki.3
Dóttir snjókonungsins
Í Flateyjarbók, íslensku safnhandriti frá síðari hluta 14. aldar, er stutt frásögn af því hvernig Noregur byggðist. Hún hefst á ættartölu. Þar kemur fyrir konungur sem heitir Snær. Börn hans heita Þorri, Fönn, Drífa og Mjöll.1
Öll fjögur nöfnin tengjast vetrinum. Fönn er skafinn og liggjandi snjór, drífa er snjókoma, mjöll er nýfallinn lausasnjór. Þorri er enn nafn á vetrarmánuði í gamla íslenska tímatalinu. Fjölskyldan er ekki frásögn af raunverulegu fólki heldur mynd af norrænum vetri.
- Snær, snjórinn
- Mjöll, dóttir hans
- Bárður, sonur hennar
Drottning sem snjórinn er nefndur eftir
Bárðar saga Snæfellsáss segir meira af Mjöll. Þar nemur Dumbur konungur, sem ræður fyrir hafsbotnum í norðri, Mjöll, dóttur Snæs hins gamla, á brott af Kvenlandi og gengur að eiga hana. Sagan segir hana kvenna fríðasta og nær allra kvenna stærsta þeirra sem mennskar voru.2
Sonur þeirra heitir Bárður. Hann er aðalpersóna sögunnar og verður síðar hollvættur Snæfellsjökuls. Um móður hans segir sagan setningu sem skiptir hér máli: hún var svo fögur og hvít á hörund að sá snjór tók nafn af henni sem hvítastur er, fellur í logni og mjöll er kallaður.2
Sagan snýr þannig upprunanum við. Það er ekki drottningin sem ber nafn snjósins heldur snjórinn sem ber nafn drottningarinnar. Þetta er ekki hugsað sem málsaga. Þetta er leið til að segja frá því hvaðan orð kemur.
Í Orkneyinga sögu, sem byrjar á sömu ættartölu, kemur Mjöll ekki fyrir. Þar eru aðeins Snær og Þorri sonur hans nefndir.4
Sá sem leitar að Mjoll rekst oft á persónu úr tölvuleiknum The Elder Scrolls V: Skyrim. Mjoll the Lioness er þar stríðskona í borginni Riften sem getur slegist í för með persónu leikmannsins.5 Hún tengist appinu ekki. Nafn hennar minnir aðeins á sama gamla orðið.
Hvað nafnið merkir fyrir appið
Snjór sem fellur í logni og deyfir hljóðin í kring fellur vel að því sem appið vill. Mjoll fylgir hugleiðslu án hljóðs, aðeins með titringi sem þú finnur. Hvort það minnir þig á nýfallna mjöll ræður þú. Nafnið lofar engum áhrifum.
Ef þú vilt prófa Mjoll finnur þú appið í App Store.
Mjoll er iPhone-app fyrir hugleiðslu með snertingu. Svona virkar það
Lesa áfram
Heimildir
- Hversu Noregr byggðist. Flateyjarbók, ch. 1. Ed. Guðni Jónsson. heimskringla.no/wiki/Hversu_Noregr_byggðist
- Bárðar saga Snæfellsáss, ch. 1. Ed. Guðni Jónsson. heimskringla.no/wiki/Bárðar_saga_Snæfellsáss
- Cleasby, R.; Vigfússon, G. (1874). An Icelandic-English Dictionary. Oxford: Clarendon Press. Entry “mjöll”. cleasby-vigfusson-dictionary.vercel.app/word/mjoll
- Orkneyinga saga, ch. 1 (Fundinn Noregr). heimskringla.no/wiki/Orkneyinga_saga
- UESP – The Unofficial Elder Scrolls Pages: Skyrim: Mjoll the Lioness. en.uesp.net/wiki/Skyrim:Mjoll_the_Lioness
Hvernig við veljum rannsóknir og metum þær kemur fram á yfirlitssíðunni. Mjoll er app fyrir vellíðan, ekki lækningatæki. Lestu öryggisleiðbeiningarnar.